ધારો કે ઘટ્ટ માધ્યમનો પાતળા માધ્યમની સાપેક્ષ વક્રીભવનાંક $n_{12}$ છે અને તેનો ક્રાંતિકોણ $\theta_C$ છે. જ્યારે પ્રકાશ ઘટ્ટ માધ્યમમાંથી પાતળા માધ્યમમાં ગતિ કરે છે ત્યારે આપાતકોણ $A$ પર,પ્રકાશનો કેટલોક ભાગ પરાવર્તિત થાય છે અને બાકીનો ભાગ વક્રીભૂત થાય છે,અને પરાવર્તિત તથા વક્રીભૂત કિરણો વચ્ચેનો ખૂણો $90^o$ છે. ખૂણો $A$ નીચેનામાંથી કયો છે?

પદાર્થ $A$ નો ક્રાંતિકોણ ${i_A}$ છે અને પદાર્થ $B$ નો ક્રાંતિકોણ ${i_B}$ $({i_B} > {i_A})$ છે. તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
$(i)$ જ્યારે પ્રકાશ $B$ થી $A$ માં જાય ત્યારે તેનું પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન થઈ શકે છે.
$(ii)$ જ્યારે પ્રકાશ $A$ થી $B$ માં જાય ત્યારે તેનું પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન થઈ શકે છે.
$(iii)$ પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન માટેનો ક્રાંતિકોણ ${i_B} - {i_A}$ છે.
$(iv)$ $A$ અને $B$ વચ્ચેનો ક્રાંતિકોણ ${\sin ^{ - 1}}\left( {\frac{{\sin {i_A}}}{{\sin {i_B}}}} \right)$ છે.

કાચનો એક સળિયો $(\mu = 1.5)$ જેનો આડછેદ ચોરસ છે,તેને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ વાળવામાં આવ્યો છે. પ્રકાશનું સમાંતર કિરણપુંજ સપાટ સપાટી $A$ પર પડે છે. જો $d$ એ બાજુની પહોળાઈ હોય અને $R$ એ અંદરના વર્તુળાકાર ચાપની ત્રિજ્યા હોય,તો $\frac{d}{R}$ નું મહત્તમ મૂલ્ય કેટલું હોવું જોઈએ જેથી સપાટી $A$ દ્વારા કાચના સ્લેબમાં પ્રવેશતો પ્રકાશ સપાટી $B$ માંથી બહાર નીકળે?

ક્રાંતિકોણની વ્યાખ્યા લખો.

પાણીની અંદરથી ઉપર જોતો એક ડાઇવર બહારની દુનિયાને એક વર્તુળાકાર ક્ષિતિજમાં જુએ છે. પાણીનો વક્રીભવનાંક $\frac{4}{3}$ છે અને ડાઇવરની આંખો પાણીની સપાટીથી $15 \, cm$ નીચે છે. તો આ વર્તુળની ત્રિજ્યા કેટલી હશે?

વિધાન: હીરાનો વક્રીભવનાંક $\sqrt{6}$ છે અને પ્રવાહીનો વક્રીભવનાંક $\sqrt{3}$ છે. જો પ્રકાશ હીરામાંથી પ્રવાહીમાં ગતિ કરે,તો જ્યારે આપાતકોણ $30^{\circ}$ હોય ત્યારે તેનું પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન થશે.
કારણ: $\mu = \frac{1}{\sin C}$,જ્યાં $\mu$ એ પ્રવાહીની સાપેક્ષમાં હીરાનો વક્રીભવનાંક છે.